Bioplastic speelgoed: Is het echt beter voor kinderen en milieu?
Je staat in de speelgoedwinkel en je kind wijst naar een felgekleurde blokkentoren. Je pakt het op en voelt meteen het verschil. Het is licht, glad en voelt een beetje anders aan dan het plastic dat je kent. Op de verpakking staat een blad. "Bioplastic", staat er. Je hoofd maakt meteen een sprong: is dit beter voor het milieu? En misschien nog wel belangrijker: is dit veiliger voor mijn kind? Het voelt goed om te kopen, maar is dat gevoel terecht? We gaan samen op zoek naar het antwoord. Want speelgoed moet vooral leuk zijn, maar als ouder wil je ook gewoon weten waar je mee speelt.Wat is bioplastic precies?
Stel je even een gewone plastic blok voor. Dat is gemaakt van aardolie.
Dat is een fossiele brandstof die ooit op was. Bioplastic probeert dat anders te doen. Het klinkt alsof het uit de grond groeit, net als een wortel. Maar zo simpel is het niet.
Er zijn grofweg twee soorten bioplastic in de speelgoedwereld. De eerste is biobased.
Dit betekent dat de grondstof uit planten komt, zoals mais, rietsuiker of aardappelzetmeel.
De chemische structuur kan nog steeds hetzelfde zijn als gewoon plastic. De tweede soort is biologisch afbreekbaar. Dit betekent dat het materiaal afbreekt tot compost onder de juiste omstandigheden.
De meeste speelgoedmerken gebruiken biobased plastic. Denk aan het merk Green Toys.
Die maken hun treinen en emmers van gerecycled HDPE plastic, maar dan van biobased bronnen. Of merken die Bio-PE gebruiken. Dit voelt en werkt precies hetzelfde als normaal plastic, maar het is gemaakt van suikerriet in plaats van olie.
Het is dus niet per se dat het speelgoed in de tuin ligt te composteren.
Vaak is het gewoon stevig speelgoed dat je jarenlang bewaart. Het verschil zit hem in de herkomst van de grondstof.
Waarom kiezen voor bioplastic speelgoed?
De reden om voor bioplastic te kiezen is meestal het milieu. We willen minder afhankelijk zijn van olie. Oliewinning vervuilt het milieu en is beperkt beschikbaar.
Door te kiezen voor materialen uit planten, verminder je de CO2-uitstoot. Maar het is geen magische oplossing.
Het verbouwen van mais of suikerriet voor plastic kost ook energie en water. Het is een afweging.
Voor speelgoed speelt nog iets anders mee: duurzaamheid. Speelgoed dat snel stuk gaat, is nooit duurzaam, of het nu van olie of planten is. Veel biobased speelgoed is ook recyclebaar. Neem PlanToys.
Dit Thaise merk gebruikt rubberhout van bomen die geen latex meer geven.
Ze combineren dat met bioplastic onderdelen. Dit speelgoed gaat vaak jaren mee en kan uiteindelijk weer gerecycled worden. De keuze voor bioplastic is dus een keuze voor een kleinere voetafdruk, maar alleen als het speelgoed lang meegaat. Een houten trein van slechte kwaliteit is minder duurzaam dan een bioplastic trein die generaties meegaat.
Veiligheid: is het echt beter voor je kind?
Dit is de grootste zorg voor elke ouder. Plastic speelgoed kan weekmakers bevatten, zoals ftalaten.
Die stoffen willen we liever niet in het mondje van onze baby. Bioplastic speelgoed wordt vaak gemaakt zonder deze schadelijke toevoegingen. Veel bioplastic speelgoed voldoet aan strikte Europese normen.
Kijk naar het CE-keurmerk. Dat is het minimum.
Maar de beste merken gaan verder. Ze zijn EN71 gecertificeerd (de Europese speelgoedveiligheidsnorm). Dit test op scherpe randen, stukjes die kunnen losraken en gifstoffen. Neem het merk BiOBUDDi.
Dit speelgoed is gemaakt van suikerriet en is 100% veilig. Het bevat geen weekmakers, is vaak verpakt in gerecycled karton en je kunt dit speelgoed schoonmaken zonder chemicaliën.
Ouders kiezen hiervoor omdat het veilig aanvoelt en makkelijk schoon te maken is. Echter, let op met goedkope varianten. Soms wordt "bioplastic" gebruikt als marketingterm voor plastic dat gewoon minder goed bewerkt is. Kies altijd voor merken die transparant zijn over hun materiaal en certificeringen.
Prijzen en merken: wat kost het?
Bioplastic speelgoed is vaak iets duurder dan het standaard plastic speelgoed uit de supermarkt. De productieprocessen zijn anders en de grondstoffen zijn vaak duurder.
Maar je betaalt voor kwaliteit en veiligheid. Hieronder een overzicht van wat je kunt verwachten qua prijs:
- BiOBUDDi blokken: Een startersset van 40 blokken kost ongeveer €15 - €20. Grote sets (100+ blokken) zitten rond de €45 - €60. Dit is vergelijkbaar met grote merken zoals LEGO Duplo, maar dan van bioplastiek.
- Green Toys (USA): Een emmer met vormpjes kost ongeveer €25. Een brandweerwagen of trein ligt rond de €20 - €25. Deze zijn gemaakt van gerecycled HDPE (melkflessen) wat vaak als biobased wordt gezien.
- PlanToys: Houten speelgoed met bioplastic details. Een simpele bijtring ligt rond de €12. Een houten treinset met bioplastic wielen kost al gauw €50 - €80.
- PlayMais: Dit is eigenlijk maiszetmeelkorrels die je aan elkaar plakt met water. Helemaal afbreekbaar. Een emmer van 500 gram kost ongeveer €25 - €30.
De investering ligt dus iets hoger. De gedachtegang is dat je speelgoed koopt dat langer meegaat en veiliger is. Vaak is het speelgoed ook geschikt om door te geven aan een broertje of zusje.
Varianten: van afbreekbaar tot gerecycled
Niet alle bioplastic is hetzelfde. Het is handig om te weten welk type je koopt, zodat je weet wat je ermee kunt doen. 1. Biobased Plastic (Bio-PE of Bio-PET): Dit voelt en werkt als normaal plastic.
Het is niet afbreekbaar in de tuin. Het is gemaakt van hernieuwbare grondstoffen.
Je kunt het gewoon in de plastic bak gooien (indien gemeente dit scheidt). Voorbeelden: sommige flessen en veilig plastic speelgoed van Green Toys. 2.
Afbreekbaar Plastic (PLA): Dit is polyamide (vaak gebruikt in 3D printen) en breekt af in industriële composteringsinstallaties. Thuis op de composthoop duurt het jaren. Gebruik dit speelgoed dus niet als je denkt het zomaar in de natuur te gooien.
Merken als PlayMais zijn hier een uitzondering op; die lossen op in water. 3.
Gerecycled Plastic (rHDPE): Dit is geen "bio" in de zin van planten, maar wel duurzaam. Green Toys is hier de koning in. Ze gebruiken geen nieuwe grondstoffen, maar oude melkflessen. Dit bespaart enorm veel energie en olie.
De keuze hangt af van je voorkeur. Wil je dat het plastic ooit verteerd?
Kies voor PLA of natuurlijke materialen. Wil je dat het oneindig meegaat?
Kies voor gerecycled HDPE of stevig Bio-PE.
Praktische tips voor ouders
Je bent nu bijna een expert. Maar hoe kies je nu in de winkel of online?
Hier zijn een paar concrete tips om je keuze makkelijker te maken. Bioplastic speelgoed is een slimme keuze als je waarde hecht aan veiligheid en milieu, zeker als je twijfelt of plastic speelgoed gevaarlijk kan zijn. Het is geen tovermiddel, maar het is een stap in de goede richting.
- Lees het etiket: Zoek naar termen als "Bio-PE", "Suikerriet plastic" of "Gerecycled materiaal". Vermijd speelgoed waar geen materiaal op staat vermeld.
- Check de certificering: Het CE-keurmerk is verplicht. Een extra keurmerk, zoals de TÜV-keuring (veel gebruikt door Duitse merken), is een pluspunt.
- Voel het gewicht: Bioplastiek van goede kwaliteit (zoals van Green Toys) voelt stevig en zwaar aan. Goedkoop plastic voelt licht en breekbaar.
- Wasbaarheid: Veel bioplastic speelgoed mag in de vaatwasser (op lage temperatuur). Dit is handig voor bijtspeelgoed. Check dit altijd even op de verpakking.
- Prijsvergelijking: Een setje Bio-PE blokken van €20 gaat net zo lang mee als een setje van €15 van een minder merk. Reken uit wat de kosten per jaar zijn.
Kies voor kwaliteit, dan heb je er jarenlang plezier van. En je kind?
Die speelt gewoon veilig.