Speelgoed en fantasiebonding: Ouder-kind samen spelen

M
Mieke van der Berg
Speelgoedexpert & Kinderpedagoog
Speelkamer Inrichten & Opbergen · 2026-02-15 · 6 min leestijd

Je kent het wel: een kind zit alleen maar naar een scherm te staren.

De ogen glazig, de fantasie op een laag pitje. Maar wat gebeurt er als jij zelf op de grond gaat zitten en het speelgoed pakt? Dan verandert er iets magisch. Het wordt niet alleen leuker, maar ook veel leerzamer.

Spelen is de taal van kinderen. En wanneer jij als ouder die taal met ze spreekt, bouw je een brug van begrip en plezier.

Dit gaat veel verder dan alleen maar een autootje heen en weer duwen.

Het gaat over het delen van een wereld.

Wat is fantasiebonding eigenlijk?

Laat ik het even simpel uitleggen. Fantasiebonding is het samen spelen in een verzonnen wereld.

Jij en je kind zijn even op dezelfde golflengte. Je bouwt een fort van kussens of zet een heel dorp op met Lego.

Het is een moment waarop de echte wereld even niet telt. Het draait niet om perfectie. Je hoeft geen toneelacteur te zijn.

Het gaat erom dat je meegaat in het verhaal van je kind. Als je dochter zegt dat die pop een koningin is, dan speel jij de lakein. Simpel toch? Deze vorm van spel creëert een diepe emotionele connectie. Je laat zien dat je hun wereld serieus neemt.

Dat bouwt vertrouwen op. En het is gewoon ontzettend leuk om te doen.

Waarom is dit zo goed voor je kind?

De voordelen zijn enorm. Ten eerste stimuleer je de taalontwikkeling.

Je praat over de dingen die je doet, je bedenkt verhalen samen.

Woorden komen tot leven. Een kind leert nieuwe begrippen terwijl het gewoon speelt. Ten tweede werkt het stressverlagend.

Voor kinderen, maar ook voor jou. Even geen telefoon, geen takenlijstjes. Alleen maar het hier en nu. Dat is rustgevend voor iedereen.

Het is een moment van ongedwongen samenzijn. Het helpt ook bij het ontwikkelen van empathie.

Door in de huid te kruipen van een pop of een dier, leert je kind hoe het voelt om iemand anders te zijn. Dat is de basis voor sociaal gedrag later. Het is educatief speelgoed in actie.

Hoe werkt het in de praktijk?

Het begint allemaal met het juiste speelgoed. Je hebt niet veel nodig, maar de juiste items openen de deur naar de fantasie.

Denk aan open-ended speelgoed. Speelgoed dat niet één vast antwoord heeft. Houten blokken zijn hier perfect voor.

Een klassieker zijn de bouwstenen van Grimms of Connetix. Deze magnetische tegels kosten tussen de €60 en €120, afhankelijk van de set.

Ze zijn prijzig, maar gaan jaren mee. Je kunt er elk denkbaar gebouw mee maken. De kleuren zijn prachtig en prikkelend voor het oog. Een andere topper is het poppenhuis.

Kies voor een open model, zoals die van Le Toy Van (rond de €100). Hier kunnen ze alle kanten mee op.

Ze kunnen het inrichten met meubeltjes (vanaf €15) en er verhalen in verzinnen. Jij speelt de vader, moeder of het huisdier. Speelgoedkeukens zijn ook ideaal.

Een houten keuken van Ikea of Little Dutch (€50-€150) wordt al snel het middelpunt van de huiskamer.

Samen koken "soep" van blokken of "taart" van speelklei. Het ruikt misschien niet naar eten, maar het voelt wel zo. Denk ook aan dierenfiguren.

Een setje van 10 houten dieren van Plan Toys kost ongeveer €25. Zet ze in een rijtje, geef ze allemaal een naam, en bedenk een verhaal over een boswandeling.

De mogelijkheden zijn eindeloos. Thema-kits kunnen ook helpen.

Een "bouwplaats" set met houten vrachtwagens en blokken (€40) of een "doktersset" van het merk Goki (€20). Dit geeft een startpunt, maar het verhaal bedenken jullie samen.

Welke variant kies je?

Het hangt af van de leeftijd. Voor peuters (1-3 jaar) werken grote, makkelijke stukken het best.

Denk aan mega-blokken of zachte knuffels. Ze zijn nog niet zo fijn motorisch, dus groot speelgoed voelt veilig.

Een zachte mat van foam (€30) is een goed begin. Voor de kleuters (3-6 jaar) wordt het leuker. Dit is de gouden leeftijd voor fantasie.

Hier passen de magnetische tegels perfect. Of een grote doos met losse Lego Duplo blokken (€40-€80).

Ze willen verhalen bouwen en dat lukt met dit speelgoed goed. Voor kids van 6 jaar en ouder wordt het ingewikkelder. Ze houden van regels en complexe werelden. Hier is de klassieke Lego steen (Lego System) perfect.

Een set kost tussen de €20 en €100+. Jij kunt helpen met bouwen, maar zij bepalen de regels.

Dat is een andere vorm van samen spelen. Er zijn ook verschillen in materiaal. Hout voelt zwaar en duurzaam aan.

Plastic is licht en vaak feller van kleur. Beide hebben hun charme.

Houten speelgoed gaat vaak langer mee en ziet er mooier uit in de woonkamer, mits je het goed onderhoudt met kindvriendelijke verf voor buitenhout. Qua budget hoef je niet de duurste merken te kopen. Er is genoeg betaalbaar educatief speelgoed.

Kijk bijvoorbeeld naar de Action voor leuke houten treinbanen (€10-€20) of de Zeeman voor knuffels. Het gaat om hoe je ermee speelt, niet om de prijs.

Een middenweg zijn merken zoals Janod of Hape. Deze zijn van goede kwaliteit maar iets goedkoper dan de topmerken.

Een houten piratenschip van Hape kost rond de €45. Dat is een prima investering voor uren speelplezier.

Praktische tips om te beginnen

Zet je telefoon weg. Echt. Niets breekt de sfeer sneller dan een appje checken.

Zorg dat je volledig aanwezig bent. Zelfs 15 minuten intensief samen spelen is beter dan een uur half afgeleid. Laad het kind de kant op. Jij bent de bijrolspeler.

Vraag dingen als: "Wat gaan we bouwen?" of "Wat is de naam van deze pop?". Laat ze de leiding nemen.

Dat geeft ze zelfvertrouwen. Maak een speciale speelhoek.

Je hoeft niet de hele kamer te verbouwen. Een hoekje met een kleed en een bak voor het speelgoed is genoeg. Een kist met speelgoed dat makkelijk te pakken is, nodigt uit om te spelen.

Wees niet bang om vies te worden. Of rommelig. Als je met verf of klei speelt, leg dan kranten neer.

Het gaat om het proces, niet om het resultaat. Een beetje chaos hoort erbij. Herhaal hetzelfde spel.

Kinderen houden van herhaling. Als ze vragen om weer hetzelfde verhaal te spelen, doe het dan.

Dit is een essentieel onderdeel van spel en geheugenontwikkeling. Het is fijn voor ze om te weten wat er komt.

Combineer verschillend speelgoed. Leg een treinbaan door het poppenhuis.

Of zet dieren in de Lego-straat. Dit stimuleert de creativiteit nog meer, wat ook waardevol is bij speelgoed voor kinderen met autisme. Alles kan en mag in hun fantasiewereld. En tot slot: geniet ervan.

Dit zijn de momenten die je je herinnert. Niet de rommel, maar het lachen en het samen zijn. Dat is het grootste cadeau dat je je kind kunt geven.

Volgende stap
Lees het complete overzicht
Speelgoedkist met deksel: Veilig en overzichtelijk →
M
Over Mieke van der Berg

Mieke van der Berg is kinderpedagoog en schrijft al 8 jaar over speelgoed, kindsontwikkeling en slimme cadeau-ideeën. Ze combineert wetenschappelijke kennis met praktisch ouderadvies.