Speelgoed meegebracht uit buitenland: Veiligheidscheck

Je staat op het vliegveld en je koffer zit vol met dat ene gave speelgoed dat je nergens in Nederland kon vinden. Of je hebt een leuk souvenir gekocht voor je nichtje op die markt in Spanje.

Thuisgekomen gooi je het op de grond en je kinderen springen erop af. Maar evenement: hoe veilig is dat speelgoed eigenlijk? Het is verleidelijk om meteen te beginnen, maar er zitten een paar addertjes onder het gras. Het is slim om even een safety check te doen voordat je het cadeau geeft of zelf gebruikt.

Waarom die check echt nodig is

Speelgoed dat in Nederland verkocht wordt, moet voldoen aan strenge Europese regels.

Denk aan de CE-markering. Dat betekent dat het getest is op chemicaliën, scherpe randen en kleine onderdelen die ingeslikt kunnen worden. Speelgoed uit landen buiten de EU houdt zich lang niet altijd aan die normen. Neem bijvoorbeeld die mooie houten treinset die je in Thailand kocht.

In Nederland mag het hout niet giftig zijn, maar in het buitenland weten ze dat soms minder strak te controleren. Soms zit er lood in de verf of formaldehyde in het hout.

Dat wil je je kind niet geven. Zeker bij cadeaus voor kinderen onder de 3 jaar is dit cruciaal.

Een ander groot risico zijn de kleine onderdelen. In Nederland staat er een waarschuwing op de doos als er iets in zit kleiner is dan 3 centimeter. In het buitenland staat die waarschuwing soms niet op de verpakking, of er zit gewoon een los knoopje bij dat makkelijk los kan laten.

Een kind kan hier makkelijk op stikken. Een snelle check kan een hoop leed voorkomen.

De visuele inspectie: wat je direct ziet

De eerste stap is simpel: pak het speelgoed en kijk er goed naar. Haal alles uit de verpakking en leg het op een tafel.

Controleer of er losse onderdelen zitten die er niet horen. Een oogje van een knuffel dat losschiet? Dat is een directe no-go.

Voel aan de randen. Zitten er scherpe punten of snijdende kanten aan?

Vooral bij plastic speelgoed uit landen als China of Turkije komen we dit vaak tegen. Een simpele vingertest helpt: als het pijn doet om erover te wrijven, is het te scherp voor kinderhandjes. Check de verf en de afwerking. Zie je verf bladderen of loslaten?

Bij houten speelgoed, zoals een blokkenset, mag er geen splinter afkomen. Wrijf er met een vochtige doek overheen.

Als er kleur overkomt op de doek, is de verf niet stabiel en kan het giftig zijn. Let op de geur. Ruikt het speelgoed sterk naar chemicaliën of verf?

Soms ruik je het al als je de doos opent. Echt veilig speelgoed ruikt neutraal of naar het materiaal zelf, niet naar een fabriek.

Als je een sterke chemische lucht ruikt, is het verstandig om het speelgoed niet te gebruiken.

De technische check: stroom en batterijen

Als het speelgoed op batterijen werkt, moet je extra opletten. In Nederland zijn de batterijvakken vaak vastgeschroefd of hebben een klepje dat alleen met een schroevendraaier open kan.

In het buitenland zie je nog wel eens speelgoed waar je zomaar een batterij uit kunt peuteren. Kijk naar het type batterijen. Werkt het op knoopcellen?

Die zijn erg gevaarlijk als ze worden ingeslikt. Ze veroorzaken chemische brandwonden in de slokdarm in maar liefst 2 uur tijd.

Als het speelgoed niet goed afgesloten is, moet je het niet aan kinderen geven. Check het snoer. Is het een elektrische trein of een pop?

Zit er een Europees stekker aan of een wereldstekker? Als je een wereldstekker gebruikt in Nederland, kan het zijn dat de spanning niet klopt.

Dit kan oververhitting veroorzaken. Meet de spanning met een multimeter of gebruik een goede travel adapter.

Let op de warmte. Zet het speelgoed aan en laat het een minuutje draaien. Wordt het extreem heet? Stop er direct mee.

Veel goedkoop speelgoed heeft geen goede thermische beveiliging. Dit risico loop je niet met merken als Fisher-Price of VTech, maar wel met onbekende merken van internet.

Veiligheidsregels per leeftijd en type

Speelgoed wordt ingedeeld op leeftijd. Een leuk educatief speelgoed voor een peuter van 2 jaar is anders dan voor een kleuter van 6.

Kijk altijd naar de leeftijdsindicatie op de doos. Als die er niet is (wat vaak gebeurt bij buitenlands speelgoed), moet je zelf inschatten. Bij kinderen onder de 3 jaar mag er absoluut niets kleiner zijn dan 3 centimeter.

Dit is de zogenaamde 'slikveiligheidstest'. Geef ze dus geen kleine figuren uit een buitenlandse miniatuurset.

Houten blokken zijn vaak wel veilig, maar meet ze even na. Voor kinderen van 3 tot 6 jaar gaat het vaak om de stevigheid.

Ze bouwen hogere torens of gooien harder. Een plastic autootje dat in elkaar klapt als je erop staat, is niet veilig. Probeer er zelf op te staan (als het stevig genoeg lijkt) of druk erop. Let op de verf bij educatief speelgoed zoals puzzels.

In Nederland gebruiken we waterverf. In het buitenland zit er soms olieverf op die lood bevat.

Als je kindje aan de puzzelstukjes likt (wat jonge kinderen doen), krijgt het giftige stoffen binnen. Koop daarom liever bekende merken of check de verf.

Veilig maken van buitenlands speelgoed

Is het speelgoed veilig bevonden? Dan kun je het soms nog iets veiliger maken.

Als er losse onderdelen bij zitten die wel veilig zijn maar klein, kun je ze vastlijmen met sterke, niet-giftige lijm. Gebruik lijm die speciaal voor speelgoed is goedgekeurd, zoals de lijm van het merk Pritt. Verwijder de originele verpakking en let bij verkleedkleren op de veilige sluitingen en stoffen.

Vaak zit het gevaar in de verpakking zelf: niet-gelakte kartonnen randen of plastic folies die scheuren. Bewaar het speelgoed in een handige speelgoedkist met deksel of een stoffen zak.

Check de batterijen. Vervang ze direct door goede, merkloze batterijen van een bekend merk zoals Duracell of Energizer.

Goedkope batterijen lekken sneller. Zorg dat je altijd toezicht houdt als je kind met elektrisch speelgoed speelt. Maak het schoon. Was houten speelgoed af met een natte doek en een beetje groene zeep.

Plastic speelgoed kun je schoonmaken met water en een mild schoonmaakmiddel. Laat het goed drogen voordat je het aan een kind geeft. Vochtige plekken zijn een broedplaats voor bacteriën.

Prijzen en alternatieven

Veilig speelgoed uit het buitenland hoeft niet duur te zijn, maar goedkoop is vaak duurkoop. Een houten treinset van een Chinees merk kost vaak tussen de €10 en €20.

Een veilige variant van het merk Bigjigs of Hape kost tussen de €40 en €60.

Het prijsverschil zit hem in de kwaliteit van het hout en de verf. Elektrisch speelgoed uit het buitenland is vaak spotgoedkoop. Een rc-auto uit Dubai kost soms maar €15.

Een vergelijkbare auto van het merk Nikko of Maisto kost in Nederland €40 tot €50. De goedkopere variant heeft vaak minder veiligheidsfuncties en een hoger risico op oververhitting.

Educatief speelgoed zoals een loopfiets uit Spanje kun je soms voor €25 scoren. Een veilig loopfietsje van het merk Puky in Nederland kost rond de €50. Het verschil zit in de remmen en de stabiliteit. Een goedkope loopfiets heeft soms een te lichte standaard waardoor hij omvalt.

Als je twijfelt, koop dan lokaal. Merken zoals Lego, Duplo, Fisher-Price en Ravensburger zijn wereldwijd verkrijgbaar, maar de kwaliteit in Nederland is gegarandeerd.

De prijzen liggen soms €5 tot €10 hoger per item, maar je betaalt voor de gemoedsrust.

Praktische tips voor de veiligheidscheck

• Gebruik een liniaal. Meet onderdelen onder de 3 cm. Als ze kleiner zijn, bewaar ze buiten bereik van kinderen onder de 3 jaar.
• Doe de 'knijptest'. Knijp in het speelgoed. Als het breekt of kreukelt, is het niet stevig genoeg voor ruw spel.
• Check de CE-markering. Zit die erop? Zo niet, wees extra alert. Het is geen garantie, maar het helpt.
• Gebruik een vochtige doek. Wrijf over het speelgoed. Als er kleur afkomt, is de verf niet stabiel.
• Test de batterijen. Laat het speelgoed een uur aanstaan. Wordt het heet? Gooi het weg.
• Vraag om een garantie. Bij buitenlandse aankopen via marktplaatsen kun je soms geld terugkrijgen als het onveilig is.
• Bewaar de bon. Als het misgaat, kun je het terugsturen of melden bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit.

Als je deze stappen volgt, kun je veilig genieten van dat gave buitenlandse speelgoed. Het kost even tijd, maar het is de moeite waard.

Je kinderen spelen veilig in een sfeervol verlichte speelkamer en jij hebt gemoedsrust. En dat is het allerbelangrijkste.