Bart Smit nostalgie: Waarom we hem missen
Herinner je je die rode letters nog? Bart Smit. De geur van nieuw plastic en de stapels speelgoed die je vanuit de auto al zag liggen. Het was een begrip.
Een soort heiligdom voor kinderen en een lastpost voor ouders die net iets te veel zakgeld kwijt wilden.
Nu is het weg. En eerlijk is eerlijk: we missen het een beetje. Dit is een liefdesbrief aan de winkel die onze speelkamers vulde.
Waarom Bart Smit meer was dan alleen een speelgoedwinkel
Bart Smit was een avontuur op zich. Je ging niet zomaar even kijken.
Nee, je ging op expeditie. De winkel was enorm, de paden oneindig. Je vader zuchtte al bij het zien van de rij bij de kassa. Jij rende meteen naar de hoek met de LEGO en Playmobil.
Het was een beleving die je nu niet snel meer vindt. De echte magie zat 'm in de combinatie.
Je kon er terecht voor een verjaardagscadeau van €10,-, maar ook voor die ene dure gameconsole die op je verlanglijstje stond.
De schappen puilden uit. Van knutselpakketten tot buitenspeelgoed. Alles onder één dak.
Dat maakte het tot een walhalla voor elke kinderhand. Wat we ook missen is de onafhankelijkheid. Zelf kiezen.
Zelf zien wat er allemaal mogelijk was. Je leerde rekenen met je zakgeld. Wat kan ik kopen voor €15,-?
Een doos LEGO City of liever twee kleine speelfiguurtjes? Die keuzes maakten je een stuk slimmer.
En een stuk assertiever.
De schatkamers: van LEGO tot aan de goedkoopste potloden
De indeling was goud waard. In het midden van de winkel vond je vaak de grote thema-eilanden.
Hier lag de nieuwste speelgoedhit. Misschien wel een Furby of een nieuwe Pokémon-kaartenset. Je kon er uren kijken. Vergelijken. Dromen.
De schappen waren tot de rand toe gevuld, een paradijs voor nieuwsgierige ogen.
De LEGO-bakken waren legendarisch. Grote bakken waar je letterlijk met je handen door kon graaien. Je voelde de kwaliteit van de stenen. De speciale sets stonden keurig gestapeld in dozen.
Van de klassieke Technic-set voor €40,- tot aan de grote Creator-modellen voor €80,- of meer. Je wist precies wat je kreeg.
En dan de hoek met de knutselspullen. De prijskaartjes sprongen eruit. Een doos kleurpotloden voor €3,99.
Een startersset met verf voor €5,-. Het was niet duur. Het was toegankelijk.
Ideaal voor een regenachtige zondagmiddag of voor een kinderpartijtje. Je kon er alles vinden om de creativiteit van je kind te stimuleren.
Het verdriet van het leegstaande pand: een gat in de markt
Toen de winkels sloten, voelde dat dubbel. Enerzijds was er de teleurstelling voor de kinderen.
Het was een soort rouwproces. "Waar gaan we nu heen voor die nieuwe pop?", vroeg mijn nichtje. Een logische vraag.
Het antwoord was vaak: online. Maar dat miste de beleving. De directe zintuiglijke ervaring.
De concurrentie was moordend. Grote webshops zoals Bol.com namen het over. Zij boden gemak. Alles werd thuisbezorgd.
Maar gemak is niet alles. Soms wil je het gewoon vasthouden. Zien hoe groot een puzzel van 1000 stukjes nou echt is. Of voelen of een knuffel wel zacht genoeg is.
Die twijfel bestond online veel meer. Wat we nu missen is de spontaniteit.
Even snel langs na het boodschappen doen. Een cadeautje scoren voor een kinderpartijtje dat morgen is. Je kon er terecht voor een snelle oplossing.
De impact op de speelkamer
Nu is het vaak: bestellen, wachten, uitpakken. De directe voldoening van het meenemen van een nieuw speeltje is minder geworden.
De inrichting van de speelkamer zag er vroeger anders uit. Bart Smit leverde de basics. De houten treinbaan van ongeveer €25,-.
De poppenwagen voor €30,- of die echte Pokémon knuffels en figuren. Stuk voor stuk items die je nu misschien bij meerdere webshops moet zoeken.
De eenheid was weg. De speelkamer werd een mix van overal vandaan.
Denk ook aan de grote opbergboxen. Die hadden ze vaak in de aanbieding. Voor €7,- had je een stevige doos met deksel.
Ideaal voor al dat LEGO of die Barbies. Nu moet je vaak speciaal naar een woonwinkel voor dit soort simpele opbergoplossingen. Ze zijn vaak duurder en minder specifiek op kinderspeelgoed gericht.
De moderne variant: wat is er op de plek gekomen?
Natuurlijk is er een nieuw tijdperk aangebroken. De speelgoedwinkel is online gegaan.
Grote webshops hebben het overgenomen. Ze bieden oneindig veel keuze. Meer dan Bart Smit ooit had in de grootste winkel.
Je kunt filteren op leeftijd, thema en prijs. Dat is het grote voordeel.
Er zijn nu ook gespecialiseerde webshops voor educatief speelgoed. Denk aan sites die zich richten op Montessori-materiaal of STEM-speelgoed. Deze zijn vaak duurder.
Een uitgebreide bouwset kost hier al snel €60,- tot €100,-. Ze leveren wel kwaliteit en een specifieke pedagogische visie.
Dat was vroeger minder aanwezig. Toch is de sfeer anders.
De fysieke winkels die nu nog bestaan, zijn vaak kleiner en duurder. Denk aan een kleine boetiek in het dorp. Ze verkopen prachtig houten speelgoed, maar de prijzen liggen hoger. Een houten treinbaan is nu snel €50,- in plaats van €25,-.
De geur van nieuw speelgoed
De betaalbare massamarkt is minder zichtbaar geworden. Er is één ding dat online nooit te evenaren is: de geur.
Die typische Bart Smit-geur. Een mix van karton, nieuw plastic en misschien wel de geur van het tapijt in de winkel. Als je een doos openscheurde, rook je het direct.
Het was de geur van een nieuw avontuur. Van een cadeau dat je mocht uitpakken.
Die zintuiglijke ervaring telt mee. Het zien van de stapels speelgoed. Het horen van het geraas in de winkel.
Het voelen van de koude tegels onder je voeten terwijl je rondrende.
Het maakte een bezoek aan de speelgoedwinkel tot een echt uitje. Een feestje op zich. Dat gevoel is nu vaak minder, zeker als we terugdenken aan de Intertoys ervaringen na sluiting.
Praktische tips voor het invullen van het Bart Smit-gevoel vandaag
Wil je die nostalgie terugbrengen in je huis? Je hoeft niet te treuren.
Je kunt de sfeer van vroeger prima nabootsen. Hier zijn een paar tips om je speelkamer in te richten, samen een gezellig spelletje muziekbingo te spelen en leuke cadeaus te vinden. Uiteindelijk draait het om de herinneringen.
- Bezoek de kringloopwinkel: Hier vind je vaak de originele Bart Smit-speeltjes van vroeger. Denk aan een Playmobil-set of een oudere LEGO-doos. Soms nog in de originele verpakking. Prijzen liggen vaak onder de €5,-. Het is een speurtocht die je moet waarderen.
- Zoek naar grote opbergboxen: Ga naar bouwmarkten of grote warenhuizen. Koop stapelbare plastic bakken. Ze zijn vaak goedkoper dan speciale speelgoedopbergers. Kies voor felle kleuren, net als vroeger. Zo creëer je het overzichtelijke en vrolijke gevoel.
- Maak een 'speelgoed-wishlist' muur: Vroeger knipte je plaatjes uit de Bart Smit folder. Doe dit nu digitaal of fysiek. Verzamel ideeën voor cadeaus. Zo houd je overzicht en voorkom je impulsaankopen. Dit helpt je om gericht te zoeken naar dat ene specifieke cadeau.
- Combineer merken: Je hoeft niet alles van het duurste merk te kopen. Koop een basis van Playmobil (bijvoorbeeld een boerderij voor €35,-) en vul aan met losse figuren van de Action of Kruidvat. Dit geeft dezelfde speelwaarde voor een fractie van de prijs.
- Organiseer een speelgoedruil: Vraag andere ouders uit de buurt. Iedereen levert een partij speelgoed in waar hun kinderen op zijn uitgekeken. De kinderen mogen dan ruilen. Dit is gratis, duurzaam en net zo spannend als vroeger in de winkel.
Bart Smit was een fysieke plek, maar het echte gemis zit 'm in het gevoel van verwondering.
De verwachting van iets nieuws. Dat gevoel kun je nog steeds creëren, met een beetje creativiteit en een bezoekje aan de juiste (online) winkel. Zo blijft de geest van Bart Smit leven in elke speelkamer.