Magnetisch speelgoed veilig? CE-keurmerk en magneetsterkte

Je kent het wel: dat ene speelgoedje dat je kind écht niet loslaat. Tegenwoordig is magnetisch speelgoed overal.

Van magneetjes die je in allerlei vormen kunt buigen tot bouwstenen die aan elkaar plakken.

Het ziet er geweldig uit en het stimuleert de creativiteit. Maar er sluimert ook een gevaar. Je leest horrorverhalen over magneetjes die in een kinderbuik belanden en voor enorme schade zorgen.

Dus, is magnetisch speelgoed veilig? Het antwoord is niet simpelweg ja of nee.

Het hangt af van de kwaliteit, de sterkte van de magneet en of het speelgoed aan de juiste regels voldoet. Laten we dit samen uitzoeken, zodat jij met een gerust hart iets kunt kopen.

Wat is magnetisch speelgoed eigenlijk?

Magnetisch speelgoed is een verzamelnaam voor speelgoed dat gebruikmaakt van magneten om dingen aan elkaar te laten hechten.

Denk aan bouwstenen met ingebouwde magneetjes, waarmee je zonder moeite torens en huizen bouwt. Of aan Flexibele Magneetkralen, die je in allerlei bochten kunt draaien en waarmee je sieraden maakt. Ook zijn er magneetjes die je op een whiteboard kunt plakken of waarmee je met vloeistof kunt spelen.

De magneet is het hart van het speelgoed. Het is de reden dat het werkt zoals het werkt.

Zonder magneet is het gewoon plastic of staal. Door de magneet wordt het iets magisch.

Het trekt aan, het stoot af, het verbindt. Dat is de basis. De magneet is meestal verwerkt in een kunststof omhulsel. Dit is cruciaal. Een kale magneet is niet alleen gevaarlijk omdat je je eraan kunt bezeren, maar ook omdat er kleine deeltjes af kunnen breken.

Die wil je echt niet inslikken. De meeste magneten in speelgoed zijn van het type neodymium.

Dat zijn hele sterke magneten voor hun formaat. En dat is precies waar de veiligheidsvraag begint. Want hoe sterker de magneet, hoe groter het risico als er twee of meer worden ingeslikt.

Ze kunnen aan elkaar blijven kleven in de darm en voor een levensgevaarlijke situatie zorgen.

Daarom is het niet zomaar 'even een magneetje'.

Waarom de sterkte van de magneet zo belangrijk is

Het gevaar zit 'm in de aantrekkingskracht. Als een kind per ongeluk één magneet inslikt, is dat meestal niet het grootste probleem.

Het kan door de darmen gaan, al is het niet zonder risico.

De echter horror begint als er twee magneten worden doorgeslikt. Misschien tegelijkertijd, of met een paar uur ertussen. Deze twee magneetjes zoeken elkaar door de darmwand heen.

Ze knellen het weefsel vast. Hierdoor kan de darm afknellen, wat leidt tot ernstige infecties, perforaties en in het ergste geval overlijden.

Dit is geen sprookje, het is een medisch feit. Artsen hebben dit al vaker gezien. Vooral bij kleine, ronde magneetjes die makkelijk door een kindermond passen, is de kans groot. De sterkte van de magneet wordt gemeten in Newton.

Een hoger getal betekent een sterkere magneet. De Europese veiligheidsnormen (de EN 71) stellen hier strenge eisen aan.

Magneetjes in speelgoed mogen niet te sterk zijn. Ze moeten getest worden op de kracht die ze op elkaar uitoefenen. Ben je benieuwd naar de verschillen tussen Magna-Tiles en Connetix?

Als ze te sterk zijn, voldoen ze niet en mogen ze niet verkocht worden. Helaas belandt er speelgoed op de markt dat hier lak aan heeft.

Vooral speelgoed dat online wordt aangeboden via onbekende websites, vaak zonder duidelijke herkomst, kan een risico zijn. De verleiding is groot om voor een heel goedkoop setje te gaan, maar dat is soms een gok met de veiligheid van je kind.

CE-keurmerk: wat betekent het écht?

Het CE-keurmerk zie je op bijna elk Europees speelgoed. Het is een verplicht merkteken.

CE staat voor 'Conformité Européenne', wat zoveel betekent als 'voldoet aan de Europese regelgeving'.

Als fabrikanten dit logo op hun product plakken, verklaren ze dat het speelgoed aan alle Europese veiligheidsnormen voldoet. Dat betekent dus dat het getest is op onder andere de sterkte van magneten, op kleine onderdelen die los kunnen raken, en op scherpe randen. Voor speelgoed met magneten is er een specifieke norm: EN 71-1.

Hierin staat precies wat de maximale magneetsterkte mag zijn en hoe de magneet verwerkt moet zitten. Het lastige van het CE-keurmerk is dat het door de fabrikant zelf wordt geplakt. Het is dus een zelfcertificering. Er is geen onafhankelijke instantie die elk stuk speelgoed controleert voordat het in de winkel ligt.

De controle gebeurt achteraf door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Die controleert steekproefsgewijs.

Dit betekent dat je als ouder niet blindelings op het CE-keurmerk kunt vertrouwen. Het is een goed begin, een vereiste, maar geen garantie.

Als er speelgoed in de handel is dat niet veilig is, grijpt de NVWA in. Maar liever koop je het meteen goed. Een CE-keurmerk dat er vies of vaag uitziet, is een rode vlag. Als er verder geen enkele informatie op de verpakking staat, behalve dat ene logo, wees dan extra alert.

Veilige varianten en modellen: wat kun je kopen?

Gelukkig is er genoeg veilig magnetisch speelgoed te koop. De truc is om te kiezen voor A-merken die bekendstaan om hun kwaliteit, zoals de populaire Magna-Tiles voor verschillende leeftijden.

• Magna-Tiles / Picasso Tiles: Dit zijn de klassiekers onder de magnetische bouwplaten. Grote, transparante plastic platen met daarin magneten verwerkt. Ze zijn robuust, de magneet is volledig omsloten en ze zijn getest op veiligheid. Een starter set van 32 stukken (Magna-Tiles) ligt rond de €50-€60. Picasso Tiles is een iets goedkoper alternatief, vaak te vinden voor €35-€45 voor een vergelijkbare set. Deze sets zijn veilig omdat de magneten te groot zijn om in te slikken en stevig verankerd zitten.
• Magformers: Dit zijn vierkante en driehoekige plaatjes met magneten in de rand. Ze draaien en kantelen op een unieke manier. De magneet zit veilig in het plastic, maar de plaatjes zijn kleiner dan de Magna-Tiles. Ze voldoen wel aan de veiligheidsnormen. Een basisset van 30 stukken kost ongeveer €40-€50.
• Magneetkralen (bv. Buckyballs of vergelijkbare merken): Dit zijn kleine, sterke balletjes die je in allerlei vormen kunt vouwen. Dit is een categorie die je met grote voorzichtigheid moet benaderen. Ze zijn vaak niet bedoeld voor kinderen onder de 14 jaar. De magneetjes zijn klein en extreem sterk. Als ze worden ingeslikt, is het risico enorm. Koop deze alleen voor jezelf of als je kinderen heel goed in de gaten houdt en ze de magneetjes nooit in hun mond stoppen. Een setje kost vaak €10-€20, maar de prijs is hier niet het belangrijkst.
• Goedkope merkloze sets: Online zie je vaak sets met honderden magneetjes voor €10-€15. Dit zijn vaak namaak van de bovengenoemde merken. De kwaliteit is twijfelachtig. De magneet kan losraken. De verpakking is vaak vaag. Het is verleidelijk, maar vanuit veiligheidsoogpunt is dit een risicovolle keuze. Het is beter om te sparen voor een set van een betrouwbaar merk.

Deze merken investeren veel in testen en voldoen vaak aan strengere normen dan de minimale Europese eis. Ze verwerken de magneet op een manier dat deze er echt niet uit kan komen. Laten we een paar bekende voorbeelden bekijken, met prijzen om je een idee te geven.

De keuze hangt dus af van de leeftijd van je kind en je budget. Voor de beste magnetische bouwblokken voor peuters en kleuters zijn de grote sets van Magna-Tiles of Magformers een veilige en leuke optie. Voor oudere kinderen (en volwassenen) zijn de magneetkralen een optie, maar alleen met toezicht.

Praktische tips: zo blijft het veilig

Om het veilig te houden, is het vooral zaak om alert te zijn en goed te kijken naar wat je koopt. Het gaat niet alleen om het speelgoed zelf, maar ook om het gedrag eromheen.

Hieronder vind je een lijstje met concrete dingen die je kunt doen. Zo maak je de kans op ongelukken zo klein mogelijk. Met deze kennis en een dosis voorzichtigheid, kun je gewoon genieten van de voordelen van magnetisch speelgoed.

1. Koop bij een bekende winkel. Bij een speelgoedwinkel of een grote webwinkel weet je dat ze de producten controleren. Ze willen hun reputatie niet op het spel zetten. Wees extra voorzichtig met aanbiedingen op social media of obscure websites.
2. Check de verpakking. Zoek naar het CE-keurmerk, maar kijk ook naar de leeftijdsadviezen. Staat er duidelijk 'Niet geschikt voor kinderen onder de 3 jaar'? Dan zitten er kleine onderdelen in. Zie je een waarschuwing over magneten? Neem die serieus. Is de verpakking slordig of is de tekst onduidelijk? Laat het liggen.
3. Inspecteer het speelgoed. Als je een set koopt, controleer thuis of de magneetjes goed vastzitten. Probeer voorzichtig of er niets loslaat. Voelt het speelgoed goedkoop en breekbaar aan? Gooi het dan liever weg.
4. Hou kleine kinderen in de gaten. Zeker als ze nog alles in hun mond stoppen. Speel nooit alleen met magnetisch speelgoed. Zorg dat je erbij bent. Leg het speelgoed meteen opgeruimd als het speeltijd voorbij is. Zo voorkom je dat je kind het later nog vindt en stiekem gaat spelen.
5. Leer je kind de regels. Leg op een simpele manier uit waarom het niet veilig is om magneetjes in je mond te stoppen. Zeg dingen als: "Deze magneetjes zijn sterk, ze mogen nooit in je mond of neus." Zorg dat ze het begrijpen.
6. Bewaar sets gescheiden. Als je meerdere sets magnetisch speelgoed hebt, bewaar ze dan in aparte bakken of dozen. Zo voorkom je dat er per ongeluk kleine onderdelen van de ene set bij die van de andere komen. Het maakt het ook makkelijker om alles weer compleet te maken.

Het blijft een fantastisch materiaal om mee te bouwen en te ontdekken.

Kies voor kwaliteit, wees alert op de regels en hou een oogje in het zeil. Dan wordt het een veilig en creatief feest.