LEGO Mindstorms opvolger: Wat komt er na EV3?

De LEGO Mindstorms EV3 is een legende. Jarenlang was dit de set waarmee kinderen en volwassenen écht leerden programmeren. Je bouwde een robot, sluitte hem aan op je computer en schreef code.

Het voelde als de toekomst in je handen. Maar de EV3 is inmiddels uit productie. Dus wat nu?

Wat is de opvolger? De zoektocht naar de volgende stap kan verwarrend zijn, want LEGO heeft de zaak flink opgeschud. Laten we samen uitzoeken wat er na de EV3 komt en welke robot-avonturen er nog meer liggen te wachten.

De officiële opvolger: LEGO Education SPIKE Prime

Als je zoekt naar de directe vervanger van de EV3, kom je al snel uit bij de SPIKE Prime.

Dit is niet zomaar een nieuwe doos; het is de opvolger van LEGO Education Mindstorms. De EV3 was er in een consumentenversie en een Education-versie. De SPIKE Prime is de logische volgende stap in die Education-lijn.

Het is het hart van de huidige First Lego League-wedstrijden. De focus ligt nog steeds op het bouwen en programmeren van slimme robots, maar dan met modernere onderdelen en een frissere software-ervaring.

Wat direct opvalt is de nieuwe kleuren. Waar de EV3 vooral grijs en zwart was, heeft SPIKE Prime frisse kleuren zoals groen, oranje en roze.

Dat maakt het voor jongere kinderen vaak minder intimiderend. De onderdelen zijn grotendeels backwards compatible met Technic stenen, dus je oude bouwwerken zijn niet meteen waardeloos. Het hart van de set is de nieuwe hub. Dit is de computer die je robot bestuurt.

Hij heeft een kleurenscherm, een ingebouwde versnellingsmeter en makkelijker te gebruiken knoppen. De motor- en sensorkabels zijn ook verbeterd; ze zijn soepeler en hebben een andere connector, waardoor ze minder snel kapot gaan tijdens het ravotten.

Wat zit er in de doos en wat kost het?

De SPIKE Prime Core Set (setnummer 45678) is de basis. Je krijgt er ongeveer 520 stenen bij, inclusief een Hub, drie motors en een kleurensensor plus een krachtsensor. De prijs ligt rond de €400 tot €450.

Dat is een serieuze investering, maar je krijgt er een hoop technologie voor terug.

Het is belangrijk om te weten dat dit een Education-product is. Je koopt het niet zomaar bij de speelgoedwinkel om de hoek; het gaat vaak via speciaalzaken of scholen. Dit komt omdat de focus ligt op onderwijsprogramma's.

Voor thuissituaties is het soms even zoeken naar de juiste leverancier. Naast de Core Set is er de SPIKE Prime Expansion Set (setnummer 45680).

Dit is een uitbreiding van ongeveer 600 stenen voor €150 tot €200. Hiermee bouw je grotere, complexere modellen. Denk aan een robot die dingen kan optillen of over oneven ondergronden rijdt.

Als je net begint, heb je genoeg aan de Core Set. De Expansion Set is voor de gevorderde bouwer die zijn creaties naar een hoger niveau wil tillen. Het is een logisch pad: eerst de basis leren kennen, dan uitbreiden.

De andere kant: LEGO Technic Robot Inventor

Naast de Education-lijn heeft LEGO ook een consumentenversie uitgebracht: de LEGO Technic Robot Inventor (setnummer 51515).

Dit is de set die je wél in de speelgoedwinkel vindt. Qua hardware lijkt hij sprekend op de SPIKE Prime. Je krijgt dezelfde Hub, dezelfde motors en dezelfde sensoren. De bouwstenen zijn ook grotendeels hetzelfde, alleen de kleuren zijn anders.

Robot Inventor gebruikt de bekende Technic-kleuren zoals rood, blauw en geel. Dit maakt het een stuk herkenbaarder voor kinderen die al bekend zijn met Technic sets.

Het grote verschil zit hem in de software en de focus. Robot Inventor is meer gericht op free-play en het bouwen van vijf specifieke modellen die in de doos staan.

Je bouwt een balwerper, een slak, een duck-bot, een gitaar en een hond. De software (de LEGO MINDSTORMS Robot Inventor App) is iets eenvoudiger en visueler dan de SPIKE Prime software, al lijken ze sterk op elkaar. Beide gebruiken een blokgebaseerde programmeertaal (Scratch-achtig) en Python.

Voor de thuissituatie is Robot Inventor vaak de makkelijkste keuze omdat je hem direct kunt kopen. De prijs van de Robot Inventor set ligt rond de €350 tot €400.

Je krijgt ongeveer 850 stenen. Dat is qua stenenaantal iets meer dan de SPIKE Prime Core Set, maar de focus ligt minder op gestructureerd onderwijs en meer op plezier beleven. Het is een fantastische set, maar er is een belangrijk dingetje: de naam 'Mindstorms' verdwijnt langzaam.

Zowel SPIKE Prime als Robot Inventor worden gezien als de opvolgers. Voor ouders die vroeger zelf met Mindstorms speelden, voelt dit soms een beetje verdeeld.

Waarom de overstap van EV3 naar SPIKE/Inventor?

Is dit nu de echte opvolger? Ja, voor de thuissituatie is Robot Inventor de meest logische vervanger van wat vroeger de consumenten-Mindstorms was.

De EV3 was een beest van een systeem. De computer was groot, de software was robuust maar soms traag.

De overstap naar SPIKE Prime en Robot Inventor is vooral een verbetering in gebruiksgemak. De nieuwe Hub is sneller, het scherm is kleurrijk en de verbinding via Bluetooth is veel stabieler. Je programmeert niet meer op een computer met een kabeltje, maar vaak via een tablet of laptop draadloos. Dat maakt het experimenteren veel soepeler.

Je staat niet meer vast aan je bureau. Een ander groot voordeel is de integratie met moderne programmeertalen.

Naast de visuele blokken kun je direct Python-code schrijven in dezelfde omgeving.

Dit is ideaal voor kinderen die de stap willen maken van simpele blokjes naar echte code. De EV3 software ondersteunde dit ook, maar de nieuwe omgeving is veel intuïtiever. Bovendien zijn de sensoren kleiner en nauwkeuriger. De krachtsensor van de LEGO Education Spike programmeerrobot voelt sneller aan hoeveel druk er op staat, wat essentieel is voor precisie-robotica.

De alternatieven: andere robotmerken voor op de bouwtafel

LEGO is niet de enige speler op de markt. Hoewel er prachtige LEGO sets voor verzamelaars zijn, zijn er voor het programmeren van robots andere systemen die net zo leuk, of soms zelfs uitdagender zijn.

Ze werken vaak met vergelijkbare bouwstenen of met hun eigen ecosysteem. Deze alternatieven bieden een andere benadering van robotica en zijn het overwegen waard als je kind toe is aan iets nieuws naast of na de LEGO sets. Een bekende concurrent is het Duitse merk fischertechnik.

Dit systeem gebruikt geen plastic blokjes, maar kunststof staafjes met gaten en kogelgewrichten.

Het bouwen voelt anders, meer als technisch constructiewerk. De fischertechnik ROBO PRO Light set is vergelijkbaar met de LEGO sets. Je krijgt een controller, motoren en sensoren.

De software is heel visueel (blokjes programmeren) en werkt ook op Windows. Prijzen liggen vaak rond de €250 tot €350 voor startersets.

Het leuke aan fischertechnik is dat de modellen vaak mechanisch complexer zijn.

Je bouwt echt functionele versnellingsbakken en hefwerken, iets wat met Technic ook kan, maar hier ligt de nadruk nog meer op mechanica. Een ander gaaf systeem is Sphero. Dit zijn geen bouwsets in de traditionele zin, maar robotballen. In onze Sphero BOLT review lees je alles over deze transparante bal met een LED-matrix scherm erop.

Je programmeert 'm via een app op je telefoon of tablet. Je kunt hem laten rijden, lichtgeven en zelfs sensoren gebruiken die in de bal zitten.

De prijs ligt rond de €150. Het is minder bouwen, meer coderen en direct spelen. Dit is perfect voor kinderen die snel resultaat willen zien en minder geïnteresseerd zijn in het fysieke bouwen van een robotarm.

Als je van bouwen houdt, maar de schaal groter wilt, kijk dan naar het systeem van VEX Robotics. Dit is vaak te zien op middelbare scholen en competities.

Het bouwen gebeurt met metalen kaders en schroeven, wat het veel realistischer maakt dan LEGO. De VEX IQ Super Kit is de instapper en kost ongeveer €350. Het is stevig, professioneel en de programmeertaal (VEXcode) is zeer uitgebreid. Dit is echt de volgende stap voor serieuze robotbouwers die de EV3 ontgroeid zijn.

• LEGO SPIKE Prime: Best voor scholen en gestructureerd leren (€400).
• LEGO Robot Inventor: Best voor thuisspeelplezier en Technic-fans (€350).
• fischertechnik ROBO: Best voor mechanica-liefhebbers (€250-€350).
• Sphero BOLT: Best voor programmeerplezier zonder bouwen (€150).
• VEX IQ: Best voor de volgende stap en competities (€350).

Het oude beest levend houden: de EV3 Community

Misschien heb je nog een oude EV3 set in de kast liggen.

Gooi hem niet weg! Hoewel LEGO zelf stopt met de ondersteuning van de oude EV3 software (de desktopversie), leeft het systeem voort via de community. Er zijn talloze programmeurs en hobbyisten die manieren hebben gevonden om de EV3 relevant te houden in 2024 en daarna.

De robot is namelijk nog steeds hartstikke capabel. Een van de beste manieren om je oude EV3 weer leven in te blazen, is door te programmeren in Python.

Er bestaat een speciale bibliotheek genaamd 'ev3dev'. Dit is een besturingssysteem (Linux) dat je op de EV3 kunt installeren.

Eenmaal geïnstalleerd, kun je de robot besturen met Python-code. Dit is veel krachtiger dan de blokjes van vroeger. Je kunt hem bijvoorbeeld aansluiten op een Raspberry Pi of andere sensors. Het vereist wel wat technische kennis om het te installeren, maar er zijn goede tutorials online te vinden.

Veel scholen die nog EV3-materiaal hebben, gebruiken deze nog steeds. Ze switchen vaak naar de tablet-app van LEGO MINDSTORMS (als die je oude EV3 nog ondersteunt) of gaan over op Python.

Voor kinderen die net beginnen, is de EV3 nog steeds een geweldig stuk speelgoed. Het bouwen van de modellen zoals de 'Track3r' of de 'Ev3mech' is nog steeds even uitdagend. De hardware is robuust en gaat jaren mee. Als je een tweedehands EV3 set kunt vinden voor rond de €150-€200, is het nog steeds een koopje vergeleken met de nieuwe sets.

Praktische tips voor jouw volgende robot-avontuur

Voordat je een nieuwe aanschaft, is het slim om even stil te staan bij wat je echt wilt. Is het voor een kind van 10 jaar dat net begint?

Of is het voor een doorgewinterde tiener die al kan coderen? De keuze hangt hier enorm van af. Koop niet zomaar de duurste set, maar kijk naar de leeftijd en interesses.

1. Kies de juiste set voor de leeftijd: Voor kinderen van 10-12 jaar is de LEGO Robot Inventor of de SPIKE Prime Core Set perfect. De onderdelen zijn groot genoeg om makkelijk vast te houden en de software is visueel genoeg. Voor jongere kinderen (8-9) is de LEGO Education SPIKE Essential een betere start (rond €250), dit is specifiek ontworpen voor lagere schoolleeftijd.
2. Let op de software: Controleer of je apparaat (iPad, Android tablet, Windows/Mac) de software ondersteunt. De LEGO Education SPIKE Prime app en de LEGO Robot Inventor app zijn gratis te downloaden. Ze werken het beste op moderne tablets.
3. Tweedehands is een optie: Een oude LEGO Mindstorms EV3 set op Marktplaats of eBay kan een goedkope instap zijn. Let wel op dat alle onderdelen en sensoren aanwezig zijn. Een USB-kabel om op te laden is vaak wel los te koop.
4. Denk aan de uitbreiding: Als je de smaak te pakken hebt, koop dan meteen de Expansion Set erbij. Je bouwt er veel leukere dingen mee en het voorkomt teleurstelling omdat je net één stukje mist voor een cool bouwwerk.
5. Combineer met andere merken: Heb je al een SPIKE Prime of Robot Inventor? Kijk dan naar fischertechnik of VEX voor een andere bouwervaring. Het mengen van systemen (via adapters) is soms mogelijk, maar vaak is het makkelijker om ze naast elkaar te gebruiken.

Uiteindelijk maakt het niet uit welke robot je kiest. Het gaat erom dat je gaat bouwen, coderen en experimenteren.

De tijd van de EV3 was geweldig, maar de tijd van SPIKE Prime en Robot Inventor is net zo spannend. Dus pak die stenen, start die app en bouw iets wat nog niemand eerder heeft gezien. De toekomst van robotica ligt op jouw tafel.