EV3 programmeren: Introductie voor kinderen 10+

Stel je voor: je bouwt een robot die echt luistert. Een robot die beweegt, nadenkt en dingen doet zonder dat jij hem constant hoeft aan te raken.

Dat is precies wat je kunt met de LEGO Mindstorms EV3. Het is de ultieme mix van bouwen en programmeren.

Dit is geen speelgoed waar je na vijf minuten mee stopt. Dit is een avontuur voor kinderen vanaf 10 jaar die graag willen begrijpen hoe dingen werken. Je hebt misschien al wel eens van LEGO Techniek gehoord. Dat is bouwen met stenen en tandwielen.

De EV3 gaat een stap verder. Je voegt een slimme 'brick' toe, een soort computer, en een paar motoren en sensoren.

Plotseling wordt je bouwwerk levend. Het is educatief speelgoed op zijn best. Je leert logisch nadenken zonder dat het saai voelt. Het is gewoon spelen, maar dan met een doel.

Wat is EV3 programmeren eigenlijk?

De LEGO Mindstorms EV3 is een bouwset, maar het is ook een programmeeromgeving. De kern is de EV3 Brick.

Dat is het brein van je robot. Het heeft een scherm, knoppen en USB-poorten.

Je kunt er programma's op downloaden via de computer. Die programma's bepalen wat de robot doet. Je bouwt eerst een model, bijvoorbeeld een robot die een lijn volgt of een bal schiet.

Daarna ga je programmeren. Dit doe je niet met ingewikkelde code vol rare tekens.

De EV3 software werkt met blokjes. Je sleept een blokje voor 'motor A aan' naar het scherm. Daarna een blokje voor 'sensor check'. Klaar? Je downloadt het naar de brick en drukt op start.

De robot begint te bewegen. Het is directe feedback. Werkt het niet?

Dan pas je het blokje aan en probeer je opnieuw. Waarom is dit zo leuk? Omdat het tastbaar is.

Je ziet niet alleen letters op een scherm, je ziet een echte robot bewegen. Kinderen leren hiermee de basis van computational thinking.

Dat betekent: een probleem opdelen in kleine stapjes. Eerst laten we de sensor kijken, dan draaien we de motor. Het is een manier van denken die later handig is voor wiskunde, techniek en zelfs voor het plannen van je huiswerk.

De kern: bouwen, coderen en testen

Het avontuur begint altijd met bouwen. In de doos vind je honderden LEGO stenen, motoren en sensoren.

Je hebt de keuze uit verschillende modellen. Je kunt de handleiding volgen om een 'Ev3rstorm' of een 'Track3r' te maken.

Deze modellen zijn speciaal ontworpen om bepaalde vaardigheden te leren. Het voelt alsof je een echte engineer bent terwijl je de stenen in elkaar klikt. De magie zit hem in de drie belangrijkste onderdelen naast de brick.

Ten eerste de motoren. Je hebt er drie in de set. Ze draaien precies zoals jij ze programmeert. Je kunt zeggen: draai 90 graden om.

Of: blijf draaien tot de sensor iets ziet. Ten tweede de sensoren.

De kleurensensor herkent kleuren. De ultrasone sensor meet afstanden, net als een vleermuis.

De gyroscoop meet hoe snel de robot draait. Het programmeren zelf gebeurt op een laptop of tablet. De software (die heet EV3 Home Edition) is heel visueel.

Je kiest een programmeerblokje, bijvoorbeeld 'Wacht 2 seconden'. Je koppelt dit aan de motor.

Je klikt op downloaden en de brick neemt het over. Als kind merk je meteen: mijn acties hebben gevolgen. Ik typ iets, en in de echte wereld gebeurt er iets. Dat is superkrachtig.

Een voorbeeld van een simpel programma: Maak een robot die achteruit rijdt als hij een muur ziet. Je sleept een 'If-Then' blokje.

Daarin zet je de ultrasone sensor. Als de afstand kleiner is dan 20 cm, dan activeer je de motor om achteruit te gaan.

Het is logisch en overzichtelijk. Geen frustratie over rare foutmeldingen. Het werkt, of het werkt niet. En dat maakt het makkelijk om te leren van je fouten.

Prijzen en modellen: wat koop je?

De originele LEGO Mindstorms EV3 (setnummer 31313) is de klassieker. Hij is helaas niet meer in de reguliere winkel te koop, maar gelukkig nog volop beschikbaar via tweedehands sites en gespecialiseerde speelgoedwinkels.

De nieuwprijs lag ooit rond de €350. Tegenwoordig betaal je voor een nieuw exemplaar vaak tussen de €400 en €500. Een goede investering voor uren speelplezier.

Als je kind net begint, is de EV3 een flinke stap. Een goed alternatief is de LEGO Boost (setnummer 17101).

Dit is speciaal gemaakt voor kinderen vanaf 7 jaar, maar de stap naar EV3 is klein. De Boost kost ongeveer €150. Je bouwt ook hier robots, maar de programmeeromgeving is nog iets eenvoudiger.

Het is de perfecte opstap naar het echte werk. Wil je het nog uitdagender?

Dan kijk je naar de LEGO Technic sets met 'Control+'. Dit is de opvolger van EV3.

Je gebruikt een smartphone of tablet als afstandsbediening via Bluetooth. Sets zoals de Porsche 911 GT3 RS (setnummer 42096) kosten rond de €180. Hoewel dit vooral een bouwset is, leer je wel over mechanica en besturing. Het is minder programmeerwerk, maar wel supercool educatief speelgoed.

Let op bij de aanschaf van een tweedehands EV3. Vraag altijd of alle onderdelen er nog zijn.

Vooral de kleine sensorkabeltjes en de oplaadbare batterij kunnen zoekraken. Een complete set is het geld waard. Een incomplete set is vaak frustrerend. Koop je bij een officiële LEGO partner, dan weet je zeker dat je alles krijgt wat in de doos hoort te zitten.

Praktische tips voor ouders en kinderen

Begin klein. Bouw eerst het simpelste model uit de doos.

Probeer niet meteen de grootste en ingewikkeldste robot te bouwen. Het is verleidelijk, maar het kan snel frustrerend worden. Het basismodel van de EV3 leer je de knoppen en sensoren kennen.

Als dat lukt, voelt de grotere uitdaging veel makkelijker. Zorg voor een goede werkplek.

De onderdelen zijn klein. Een grote tafel met goede verlichting is ideaal.

Gebruik de bakjes uit de doos om de stenen te scheiden. Zo zoek je niet eindeloos naar dat ene blauwe tandwiel. Het maakt het bouwen rustiger en leuker. Niets is vervelender dan rommel tijdens het creatieve proces.

Download de software op tijd. De EV3 software werkt op Windows en Mac, en er is een handige app voor tablets. Wil je nog meer ontdekken? Je kunt ook leren programmeren met drones en robots via externe apps.

Check of je apparaat geschikt is voordat je de doos openscheurt. Niets is frustrerender dan een robot die je niet kunt programmeren omdat je laptop te oud is. Dit geldt voor de EV3, maar ook voor een programmeerrobot voor de basisschool zoals de Spike Essential. De software is gratis te downloaden via de LEGO Education website.

Moedig experimenteren aan. Laat je kind vooral zelf dingen uitproberen.

Als de robot linksom draait in plaats van rechtsom, is dat geen ramp. Dat is juist leerzaam. Vraag niet direct: 'Werkt het?'.

Vraag liever: 'Wat denk je dat er gebeurt als je dit blokje verandert?'.

Zo stimuleer je het logisch nadenken. De EV3 is een geweldig cadeau, net als de robots voor verhalend programmeren. Het is meer dan speelgoed; het is een ervaring.

Het leert kinderen dat techniek leuk is en niet eng. Ze leren fouten maken en oplossen.

Dat is een vaardigheid voor het leven. Dus, als je op zoek bent naar iets voor een verjaardag of Sinterklaas, stop dan met twijfelen.

De EV3 is een schot in de roos voor elke jonge uitvinder.